T.C.
D A N I Ş
T A Y
Onuncu Daire
Esas No : 2003/3710
Karar No :
2005/7446
Özeti : 6343 sayılı Yasanın 11. maddesinde yer alan
veteriner sağlık teknisyenlerinin serbest çalışabilme hakkının, hayvan
hastalıklarını muayene ve tedavi ile her türlü tıbbi ameliyeyi
gerçekleştirmeyi kapsamaması karşısında, davalı Bakanlığın çift tırnaklı
tek tırnaklı ve diğer memeli hayvanlarda suni tohumlamaya ilişkin bu tıbbi
ameliyenin veteriner hekimlerinin sorumluluğu altında yapılabileceği
yolundaki düzenlemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı
hakkında.
Davacı : ?
Vekili : Av. ?
Davalı : Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı - ANKARA
Davanın Özeti : Davacı tarafından,
1.7.2003 tarih ve 25155 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Suni Tohumlama,
Tabii Tohumlama, Ovum ve Embriyo Transferi Faaliyetlerinin Usul ve
Esasları Hakkında Yönetmelik'in tümünün eksik düzenleme ve şekil yönünden,
4, 5, 6 ve 7. maddelerinin hukuka aykırılıkları nedeniyle iptali
istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Davalı idare tarafından, ilgili
yasalarda veteriner sağlık teknikeri tanımı bulunmadığı için Yönetmelikte
de bu nedenle veteriner sağlık teknisyenine yer verildiği, tıpkı veteriner
sağlık teknisyeni gibi yardımcı sağlık personeli olan ve mesleklerinin
serbestçe icra etmeleri mümkün olmayan veteriner sağlık teknikerlerine de
serbest suni tohumlama izni verilemeyeceği, ancak veteriner hekim
sorumluluğu altında çalışmak kaydıyla izin verilmesine bir engel
bulunmadığı, bu uygulamanın yıllardır devam ettiği, eksik düzenlemenin bir
hak kaybına yol açmadığı savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi :
Yunus Aykın
Düşüncesi : Dava, 1.7.2003 tarih ve 25155 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama,Ovum ve Embriyo
Transferi Faaliyetlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin iptali
istemiyle açılmıştır.
Davalı idare tarafından, 4631 sayılı Hayvan
Islahı Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanılarak ve 6343 asyılı yasa ile 3285
sayılı sayılı Yasada yer alan Veteriner hekim ve Veteriner Sağlık
Teknisyenlerinin yetki ve sorumlulukları dikkate alınarak hazırlanan dava
konusu Yönetmeliğin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, serbest veteriner
Hekim ve veteriner sağlık teknisyeni tanımına yer verilirken veteriner
sağlık teknikerine yer verilmemiş, 5. maddesinde, çift tırnaklı tek
tırnaklı ve diğer memeli hayvanlarda suni tohumlama işini veteriner
hekimlerin ve veteriner hekimlerin sorumluluğunda veteriner sağlık
teknisyenlerinin yapması öngörülmüş, 6. maddesinde, çift tırnaklı tek
tırnaklı ve diğer memeli hayvanlarda suni tohumlama kursuna veteriner
hekim ve veteriner sağlık teknisyenlerinin katılacağı, belirtilirken
veteriner sağlık teknikerine yer verilmemiş, 7. maddesinde de
tüzelkişilerin suni tohumlama izninin, sertifikası bulunan veteriner hekim
adına verileceği kuralına yer verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere
göre, davalı idare bünyesinde görev yapan veteriner hekim mesleği ile
ilgili eğitim görmüş meslek meslek mensuplarının, veteriner hekim ve
veteriner sağlık teknisyeni olmak üzere iki ana grupta toplandıkları,
bunların yanında veteriner sağlık teknisyeni olarak çalışmakta iken
Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültes iVeteriner Sağlık Ön Lisans
Proğramını bitirerek sağlık teknikeri olarak intibakı yapılan az sayıda
meslek mensubu bulunduğu, ancak veteriner sağlık teknisyenleri ile
veteriner sağlık teknikerlerinin yetki ve sorumlukları ile yaptıkları iş
arasında bir fark bulunmadığı, tek farklılığın özlük haklarından
kaynaklandığı, veteriner sağlık teknisyeni tanımının aynı zamanda
veteriner sağlık teknikerini de kapsadığı anlaşılmaktadır.
Bu
itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 4, 5, 6. maddelerinde "veteriner
teknikeri" ünvanına yer verilmemiş olmasının, bu ünvan altında çalışanlar
yönünden bir hak kaybına yol açmadığı anlaşılmakla, anılan maddelerin
eksik düzenleme sebebiyle iptalini gerektirecek nitelikte
görülmemiştir.
Davalı idarece, vetreriner sağlık teknisyeni ve
teknikerlerine veteriner hekimlerden bağımsız olarak serbest suni
tohumlama izni verilmemesinin, bu meslek mensuplarının, veteriner
hekimlerden ayrı olarak mesleklerinin serbestçe icra edemeyecekleri
gerekçesine dayandırıldığından öncelikle bu hususun açıklığa
kavuşturulması gerekmektedir.
6343 sayılı Kanunun 11. maddesinde
"Veteriner hekim bulunan şehir, kasaba ve köylerde veteriner hekim
olmayanların her türlü hayvan hastalıklarını muayene ve tedavi etmeleri
yasaktır.
Ancak, hayvan sağlık memurları ile hayvan sağlığı işlerinde
ameli bilgi sahibi oldukları sabit olan kimseler, bu hususta hazırlanacak
yönetmeliklerinde gösterilen esaslar dahilinde sanatlarını icra
edebilirler." kuralına yer verilmiştir.
Bu yasa hükmüne göre veteriner
hekim bulunan yerlerde veteriner hekim olmayanların hayvan hastalıklarını
muayene ve tedavi etmeleri yasak olmakla birlikte veteriner hekim
bulunmayan yerler bakımından böyle bir yasaktan söz edilemeyeceği
açıktır.
Belirtilen yasa hükmüne göre hayvan sağlığı memurları
veteriner hekim bulunmayan yerlerde hasta hayvanları yönetmelikte
gösterilen esaslar dahilinde muayene ve tedavi edebileceklerdir. Nitekim,
Yasada hayvan sağlığı memurlarının veteriner hekimlere yardımcı olacakları
ve onların denetim ve gözetimi altında çalışacakları yönünde bir
düzenlemeye yer verilmediği gibi, aksine sanatlarını icra edecekleri
açıkça vurgulanmıştır.
Bu itibarla, ancak serbest veteriner hekimlerce
açılan muayenehane ve polikliniklerde onların sorumluluğunda çalışabilecek
olan veteriner sağlık teknisyeni ve veteriner sağlık teknikerlerinin
veteriner hekimlerden ayrı olarak mesleklerini icra edemeyecekleri
yolundaki davalı idare savunmasına itibar etmek mümkün değildir.
Suni
tohumlama işinin veteriner sağlık teknisyeni ve veteriner sağlık
teknikerlerinin tek başına yürütebilecekleri işlerden olup olmadığı
hususuna gelince;
4631 asyılı Yasanın 10. maddesinde, lüzumlu
bölgelerde suni tohumlama yaptırmaya, bu maksatla gereken yerlerde ihtisas
kursu açmaya, suni tohumlama laboratuvar kurmaya, kurdurmaya ve gerekli
her türlü tedbiri almaya, bakanlığın yetkili olduğu, hayvan ırklarının
ıslahı amacı ile tabii tohumlama, suni tohumlama, embriyo transferi, döl
kontrolü ve yetiştirmeye yönelik biyoteknolojik faaliyetlerin, kamu kurum
ve kuruluşları ile suni tohumlama yapmak üzere Bakanlıktan izin alan
gerçek ve tüzel kişiler tarafından ücret mukabili yapılacağı;
belirtilmekle yetinilmiş olup anılan maddede, veterner hekim dışındaki
meslek mensupları yönünden bir sınırlama gertirilmemiştir.
Öte yandan,
dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen 5. maddesinde"...Veteriner Hekim
bulunmayan il ve ilçelerde suni tohumlamayı İl Müdürlüğünden izin alan
veteriner sağlık teknisyenleri yapar" kuralı ile Yönetmeliğin öngördüğü
kurslara katılmış olmak ve gerekli izni almak koşıluyla, veteriner sağlık
teknisyenlerinin herhangi bir veteriner hekimin gözetim ve denetimiolmadan
suni tohumlama yapmalarına tıbbi bir engel bulunmadığı sonucuna
varılmaktadır.
Kaldı ki davalı idare savunmasında da, veteriner sağlık
teknisyeni ve teknikerlerinin aldıkları eğitim itibariyle suni tohumlama
konusunda yetersiz oldukları ve bu durumun tıbben sakıncalı olacağı
yolunda bir gerekçeye yer verilmemektedir.
Açıklanan nedenle dava
konusu Yönetmeliğin 4. maddesine yönelik davanın reddine, diğer maddelere
yönelik davanın kabulü ile 5, 6 ve 7. maddelerinin iptaline karar
verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : Mehmet
Karaoğlu
Düşüncesi : Dava, 1.7.2003 tarih ve 25155 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama,Ovum ve Embriyo
Transferi Faaliyetlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin iptali
istemiyle açılmıştır.
Dava konusu yönetmelik,4631 sayılı Hayvan Islahı
Kanununa 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına,Türk
Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği
İşlere Dair Kanuna ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa
dayanılarak hazırlanmıştır.
4631 sayılı Hayvan İslahı Kanunu'nun 1.
maddesinde, bu Kanun'un amacının, her türlü hayvansal üretim ve bu üretimi
etkili kılan faaliyetler ile yarış, müsabaka ve iş maksadıyla yetiştirilen
hayvanların verimlerinin artırılması için yapılacak ıslah çalışmalarını,
evcil ve yabani hayvanların yem kaynaklarının korunmasını, hayvansal
üretimin ekonomik olmasını ve rekabet gücünün artırılmasını, bu hususlarla
ilgili faaliyetleri ve soy kütüğü kayıtlarının tutulması ile hayvan
ırklarının ıslahını, damızlıkların sağlıklı ve hijyenik koşullarda
yetiştirilmesini ve hastalıklardan ari bir şekilde üreticilere intikalini
ve korunmasını sağlamak olduğu; 8. maddesinde, hayvan ırklarının ıslahı
amacıyla, Bakanlıkça tespit edilen yörelerde köylere ariyet olarak tahsis
edilecek yüksek verimli aygır, boğa, koç ve tekelerin temini ile sergi ve
teşvik müsabakaları için Bakanlık ve il özel idareleri bütçelerine ödenek
konulacağı; 10. maddesinde, lüzumlu bölgelerde suni tohumlama yaptırmaya,
bu maksatla gereken yerlerde ihtisas kursu açmaya, suni tohumlama
laboratuvar ve durakları kurmaya, kurdurmaya ve gerekli her türlü tedbiri
almaya, bakanlığın yetkili olduğu, hayvan ırklarının ıslahı amacı ile
tabii tohumlama, suni tohumlama, embriyo transferi, döl kontrolü ve
yetiştirmeye yönelik biyoteknolojik faaliyetlerin, kamu kurum ve
kuruluşları ile suni tohumlama yapmak üzere Bakanlıktan izin alan gerçek
ve tüzel kişiler tarafından ücret mukabili yapılacağı; 11. maddesinde,
gerçek ve tüzel kişilerin tabii tohumlama, suni tohumlama, embriyo
transferi, genetik kopyalama ve diğer biyoteknolojik faaliyetleri
yapmalarının, bu maksatla sperma ve embriyo üretim ve merkezi, laboratuvar
ve müessese kurmalarının, sperma ve embriyo üretme ve satmalarının,
bulundurmalarının, taşımalarının, ithal ve ihraç etmelerinin, serbest
veteriner hekimlerin hayvan sağlığında kullanılan ilaç ve müstahzarları
muayenehanelerinde ve kliniklerinde bulundurmalarının, taşımaları ve
satmalarının Bakanlığın iznine ve kontrolüne tabi olduğu; 20. maddesinde,
her türlü hayvan ıslahı çalışmalarına ilişkin usul ve esasların, soy
kütüğü kayıtlarının tutulmasının veya tutturulmasının esasları ile tescil
işlemlerinin, damızlıkların köylere devrinin, tabii ve suni tohumlama ve
embriyo transferleri uygulama usullerinin bakanlıkça çıkarılacak
yönetmeliklerle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
6343 sayılı Kanunun
11.maddesinde; "Veteriner hekim bulunan şehir,kasaba ve köylerde,veteriner
hekim olmayanların her türlü hayvan hastalıklarını muayene ve tedavi
etmeleri,hayvanlar üzerinde ameliyat yapmaları yasaktır.
Ancak; hayvan
sağlık memurları ile hayvan sağlığı işlerinde ameli bilgi sahibi oldukları
sabit olan kimseler,bu hususta hazırlanacak yönetmeliklerinde gösterilen
esaslar dahilinde sanatlarını icra edebilirler" hükmüne yer verilmiş,3285
sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanununun 17.maddesinde de, veteriner
sağlık teknisyenlerinin veteriner hekimlerin sorumluluunda görev
yapacakları belirtilmiştir.
Dava konusu yönetmeliğin amacı;
1.maddesinde; "tek tırnaklı,çift tırnaklı,kanatlı ve suda yaşayan
hayvanlar ile arı,ipek böceği ve her türlü hayvanın ıslahına yönelik,kamu
kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak suni
tohumlama, tabii tohumlama, ovum ve embriyo transferi, genetik kopyalama
ve diğer biyoteknolojik faaliyetlerin düzenlenmesi, denetlenmesi; uygulama
izinlerinin, verilmesi; sperma, ovum ve embriyonun ithalatı, ihracatı,
suni tohumlama kayıtları ile istatistik bilgilerin derlenmesi,
damızlıkların sağlıklı ve hijyenik koşullarda yetiştirilmesi,
yetiştiricilere intikali, korunması, yetiştirici ve uygulayıcıların
eğitilmesi, Bakanlık tarafından yapılan suni tohumlama, tabii tohumlama,
ovum ve embriyo transferlerinde, bu hizmetlerin verildiği hayvan
sahiplerinden ücret alınması, bu ücretin harcanması, suni tohumlama
hizmetlerinin devrinin yapılması, tabii tohumlamada kullanılacak erkek
damızlıkların seçimi, iç ve dış piyasadan temini ve köylere ariyet olarak
verilmesi hakkındaki usul ve esasları düzenlemek" olarak belirlenmiş 2.
maddesinde de yönetmeliğin, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel
kişilerin 1 inci maddede belirtilen suni tohumlama, tabii tohumlama, ovum
ve embriyo transferi ve diğer biyoteknolojik faaliyetlerin usul ve
esaslarına ilişkin hükümleri kapsadığı belirtilmiş
bulunmaktadır.
Anılan yasa maddeleriyle, dava konusu yönetmelik ile
getirilen kural ve düzenlemelerin birlikte incelenmesinden; dava konusu
yönetmelikteki düzenlemelerin anılan kamu hizmetinin gereklerine uygun
bulunduğu ve dayanağı yasa hükümlerine herhangi bir aykırılığının
bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi
gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren
Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:
Dava, 1.7.2003 tarih ve
25155 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama,
Ovum ve Embriyo Transferi Faaliyetlerinin Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik'in tümünün eksik düzenleme ve şekil yönünden, 4, 5, 6 ve 7.
maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davacının, eksik düzenleme
nedeniyle Yönetmeliğin tamamının iptaline yönelik istemi yerinde
görülmeyerek, iptalini istediği maddeler yönünden işin esasına
geçildi.
4631 sayılı Hayvan İslahı Kanunu'nun 1. maddesinde, bu
Kanun'un amacının, her türlü hayvansal üretim ve bu üretimi etkili kılan
faaliyetler ile yarış, müsabaka ve iş maksadıyla yetiştirilen hayvanların
verimlerinin artırılması için yapılacak ıslah çalışmalarını, evcil ve
yabani hayvanların yem kaynaklarının korunmasını, hayvansal üretimin
ekonomik olmasını ve rekabet gücünün artırılmasını, bu hususlarla ilgili
faaliyetleri ve soy kütüğü kayıtlarının tutulması ile hayvan ırklarının
ıslahını, damızlıkların sağlıklı ve hijyenik koşullarda yetiştirilmesini
ve hastalıklardan ari bir şekilde üreticilere intikalini ve korunmasını
sağlamak olduğu; 10. maddesinde, lüzumlu bölgelerde suni tohumlama
yaptırmaya, bu maksatla gereken yerlerde ihtisas kursu açmaya, suni
tohumlama laboratuvar ve durakları kurmaya, kurdurmaya ve gerekli her
türlü tedbiri almaya, bakanlığın yetkili olduğu, hayvan ırklarının ıslahı
amacı ile tabii tohumlama, suni tohumlama, embriyo transferi, döl kontrolü
ve yetiştirmeye yönelik biyoteknolojik faaliyetlerin, kamu kurum ve
kuruluşları ile suni tohumlama yapmak üzere Bakanlıktan izin alan gerçek
ve tüzel kişiler tarafından ücret mukabili yapılacağı; 11. maddesinde,
gerçek ve tüzel kişilerin tabii tohumlama, suni tohumlama, embriyo
transferi, genetik kopyalama ve diğer biyoteknolojik faaliyetleri
yapmalarının, bu maksatla sperma ve embriyo üretim ve merkezi, laboratuvar
ve müessese kurmalarının, sperma ve embriyo üretme ve satmalarının,
bulundurmalarının, taşımalarının, ithal ve ihraç etmelerinin, serbest
veteriner hekimlerin hayvan sağlığında kullanılan ilaç ve müstahzarları
muayenehanelerinde ve kliniklerinde bulundurmalarının, taşımaları ve
satmalarının Bakanlığın iznine ve kontrolüne tabi olduğu; 20. maddesinde,
her türlü hayvan ıslahı çalışmalarına ilişkin usul ve esasların, soy
kütüğü kayıtlarının tutulmasının veya tutturulmasının esasları ile tescil
işlemlerinin, damızlıkların köylere devrinin, tabii ve suni tohumlama ve
embriyo transferleri uygulama usullerinin bakanlıkça çıkarılacak
yönetmeliklerle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
Davalı idare
tarafından, 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu'nun verdiği yetkiye
dayanılarak ve 6343 sayılı yasa ile 3285 sayılı sayılı Yasada yer alan
veteriner hekim ve veteriner sağlık teknisyenlerinin yetki ve
sorumlulukları dikkate alınarak hazırlanan dava konusu Yönetmeliğin,
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, serbest veteriner hekim ve veteriner
sağlık teknisyeni tanımına yer verilirken veteriner sağlık teknikerine yer
verilmemiş; 5. maddesinde, çift tırnaklı tek tırnaklı ve diğer memeli
hayvanlarda suni tohumlama işini veteriner hekimlerin ve veteriner
hekimlerin sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenlerinin yapması
öngörülmüş, 6. maddesinde, çift tırnaklı tek tırnaklı ve diğer memeli
hayvanlarda suni tohumlama kursuna veteriner hekim ve veteriner sağlık
teknisyenlerinin katılacağı, belirtilirken veteriner sağlık teknikerine
yer verilmemiş, 7. maddesinde de tüzelkişilerin suni tohumlama izninin,
sertifikası bulunan veteriner hekim adına verileceği kuralına yer
almıştır
Davacı; 1974 yılında tarım ve Köyişleri Bakanlığı Hayvan
Sağlığı Mektebini (Veteriner Sağlık Teknisyeni Meslek Lisesi) bitirerek
aynı yıl davalı Bakanlıkta veteriner sağlık teknisyeni olarak çalışmaya
başladığını, 2000 yılında Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi
Veteriner Sağlık Ön Lisans Proğramını bitirerek sağlık teknikeri ünvanını
aldığını, 2003 yılında da emekliye ayrıldığını, davalı Bakanlıkta
çalıştığı süre içinde 1988 ve 1989 yıllarında açılan suni tohumlama
kurslarını başarı ile tamamladığını ve uzun yıllar suni tohumlama hizmeti
verdiğini, veteriner hekimliği mesleği ile ilgili eğitim görmüş meslek
mensupları, veteriner hekim, veteriner sağlık teknikeri ve veteriner
sağlık teknisyeni olmak üzere üç grupta toplanmasına karşın, dava konusu
Yönetmeliğin 4, 5 ve 6. maddelerinde veteriner sağlık teknikerine yer
verilmemesinin eksiklik olduğunu, diğer taraftan 4631 saylı Yasada
veteriner sağlık teknisyeni veya teknikerlerinin suni tohumlama yapma
yetkilerini sınırlayan bir hüküm bulunmamasına ve 3285 sayılı Yasanın 11.
maddesinin 2. fıkrasında sanatlarını serbestçe icra edebilecekleri
belirtilmesine karşın, serbest suni tohumlama yapmalarına olanak tanıyan
bir düzenleme yapılmadığını öne sürmektedir.
Davalı idare savunmasında
ise; ilgili yasalarda veteriner sağlık teknikeri tanımı bulunmadığı için
Yönetmelikte de bu nedenle sadece veteriner sağlık teknisyenine yer
verildiği, tıpkı veteriner sağlık teknisyeni gibi yardımcı sağlık
personeli olan ve mesleklerini serbestçe icra etmeleri mümkün olmayan
veteriner sağlık teknikerlerine de serbest suni tohumlama izni
verilemeyeceği, ancak veteriner hekim sorumluluğu altında çalışmak
kaydıyla izin verilmesine bir engel bulunmadığı, bu uygulamanın yıllardır
devam ettiği, Yönetmelikte veteriner sağlık teknisyeni yanında veteriner
sağlık teknikerlerine yer verilmemiş olmasının bir hak kaybına yol
açmadığı savunulmaktadır.
6343 sayılı Veteriner hekimliği Mesleğinin
İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına
ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 11. maddesinde, veteriner hekim mesleği
ile ilgili eğitim görmüş meslek mensubu olarak veteriner hekim ve hayvan
sağlığı memurundan, daha sonra yürürlüğe giren 3285 sayılı Hayvan Sağlığı
ve Zabıtası Kanununda ise, veteriner hekimden ve hayvan sağlığı memuru
yerine geçmek üzere veteriner sağlık teknisyeninden söz edildiği
görülmektedir. Davalı idare bünyesinde görev yapan hayvan sağlığı ile
ilgili eğitim görmüş meslek mensuplarının, veteriner hekim ve veteriner
sağlık teknisyeni olmak üzere iki ana grupta toplandıkları; bunların
yanında veteriner sağlık teknisyeni olarak çalışmakta iken Anadolu
Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Veteriner Sağlık Ön Lisans Proğramını
bitirerek sağlık teknikeri olarak intibakı yapılan az sayıda meslek
mensubu bulunduğu, ancak veteriner sağlık teknisyenleri ile veteriner
sağlık teknikerlerinin özlük hakları farklı olmakla birlikte yetki ve
sorumlukları ile yaptıkları iş arasında bir fark bulunmadığı, veteriner
sağlık teknisyeni tanımının aynı zamanda veteriner sağlık teknikerini de
kapsadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 4, 5,
6. maddelerinde "veteriner sağlık tenisyeni" ünvanı yanında "veteriner
sağlık teknikeri" ünvanına yer verilmemiş olmasının, bu ünvan altında
çalışanlar yönünden bir hak kaybına yol açmadığı anlaşılmakla, bu eksiklik
anılan maddelerin eksik düzenleme sebebiyle iptalini gerektirecek
nitelikte görülmemektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinde yer
alan, çift tırnaklı tek tırnaklı ve diğer memeli hayvanlarda suni
tohumlama işinin veteriner sağlık teknisyenler tarafından ancak ancak
veteriner hekimlerin sorumluluğu altında yapabileceklerine ilişkin
düzenleme ile, 7. maddesinde yer alan; kişi ve kuruluşların suni tohumlama
izninin, sadece sertifikası bulunan veteriner hekim adına verileceğine
ilşkin düzenlemenin iptali istemine gelince;
441 sayılı Tarım ve
Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2.maddesinin (p) bendinde; "veterinerlik konularında
araştırmalar yapmak, çiftçilere hayvan hastalıkları ve tedavileri hakkında
yayım hizmetleri götürmek, veteriner sağlık teknisyeni ve laborant
yetiştirmek, bunlar için gerekli okul ve tesisleri açmak" Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı'nın görevleri arasında sayılmış; 6343 sayılı Veteriner
Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği İle
Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un
11.maddesinde; "(veteriner hekim) bulunan şehir, kasaba ve köylerde
(veteriner hekim) olmayanların her türlü hayvan hastalıklarını muayene ve
tedavi etmeleri yasaktır.
Ancak; hayvan sağlık memurları ile hayvan
sağlığı işlerinde ameli bilgi sahibi oldukları sabit olan kimseler, bu
hususta hazırlanacak yönetmeliklerinde gösterilen esaslar dahilinde
sanatlarını icra edebilirler." kuralı getirilmiştir.
Anılan yasa hükmü
karşısında, hayvan sağlık memurları, dolayısıyla veteriner sağlık
teknisyenleri, hatta hayvan sağlığı işlerinde ameli bilgi sahibi oldukları
sabit olan kimseler, muayene ve tedavi dışında yönetmelikle esasları
konulup sınırları belirlenen konularda sanatlarını icra edebileceklerdir.
Davalı Bakanlığın, yasayla tanınan söz konusu hakkı yasa hükmüne rağmen
yönetmelik çıkarmamak suretiyle engelleyemeyeceği açıktır.
Ancak
veteriner sağlık teknisyenlerinin serbest çalışabilme hakkının yasayla
sınırlandırılması, hayvan hastalıklarını muayene ve tedavi ile her türlü
tıbbi ameliyeyi gerçekleştirmeyi kapsamaması karşısında, davalı Bakanlığın
çift tırnaklı tek tırnaklı ve diğer memeli hayvanlarda suni tohumlamaya
ilişkin bu tıbbi ameliyenin veteriner hekimlerin sorumluluğu altında
yapılabileceği yolundaki düzenlemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim Dairemizin 5.11.2001 tarih ve E:1999/1907, K:2001/3769 sayılı
kararı da bu yöndedir. Esasen, bu yetki de tüm veteriner hekimlere
verilmiş bir yetki olmayıp, sadece sertifikalı veterinerlerle
sınırlandırılmıştır.
Öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin 7.
maddesindeyer alan, kişi ve kuruluşların suni tohumlama izninin, sadece
sertifikası bulunan veteriner hekim adına verileceği hükmü ile, aynı
Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan, "...Veteriner Hekim bulunmayan il ve
ilçelerde suni tohumlamayı İl Müdürlüğünden izin alan veteriner sağlık
teknisyenleri yapar" hükmünün birbiri ile çeliştiği iddia edilebilirse de,
idarenin, idari teşkilat içinde her zaman hizmeti denetleme imkanının
olması nedeniyle, hayvan sağlığı teşkilatında görev yapan veteriner sağlık
teknisyenlerine belirli hallerde verilen suni tohumlama izninin, serbest
çalışan veteriner sağlık teknisyenlerine de verilmesi gerektiği ileri
sürülemeyeceğinden, bu iddiaya itibar etmek mümkün değildir.
Açıklanan
nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine, yargılama
giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 30.11.2005 tarihinde oybirliği
ile karar
verildi.
|